Aynı prim gününe sahip olmalarına rağmen, emeklilik tarihine göre maaş farkı yaşayan milyonlar için “İntibak” beklentisi sürüyor. Peki düzenleme hayata geçerse maaşlara nasıl yansır? İşte Ankara kulisleri ve hesaplamalar.
Maaş Hesaplama Sisteminde ‘Kök’ Sorun ve Çözüm Arayışı
Türkiye’de sosyal güvenlik sisteminin en karmaşık düğümlerinden biri olan “İntibak”, 2000 yılından sonra emekli olan yaklaşık 5 milyon vatandaşı doğrudan ilgilendiriyor. Mevcut durumda, prim günü ve kazancı eşit olsa bile, 2000 öncesi emekli olan bir vatandaş ile 2008 sonrası emekli olan bir vatandaşın maaşları arasında, Aylık Bağlama Oranları’ndaki (ABO) değişiklik nedeniyle ciddi bir gelir makası bulunuyor.
Enflasyonist Ortamda Alım Gücü Erozyonu
Piyasa verileri gösteriyor ki; yüksek enflasyon ortamında yapılan yüzdelik zamlar, kök maaşı düşük olan emeklilerin alım gücünü korumaya yetmiyor. 2000 sonrası emekliler, prim gün sayıları yüksek olsa dahi, hesaplama yöntemindeki katsayı farkı nedeniyle daha düşük maaş alabiliyor. Bu durum, aynı işi yapmış iki kişi arasında gelir adaletsizliği yaratıyor.
Beklenti Ne Yönde?
TÜED (Türkiye Emekliler Derneği) ve çalışma ekonomistlerinin ortak görüşü, sistemin “tek çatı” altında birleştirilmesi. Eğer beklenen intibak düzenlemesi hayata geçerse, 2000 sonrası emeklilerin maaşlarının, 2000 öncesi emeklilerle eşitlenmesi hedefleniyor. Bu, sadece bir zam değil, maaş bağlama parametrelerinin güncellenmesi anlamına geliyor. Ankara kulislerinde, bütçe dengeleri gözetilerek bu düzenlemenin kademeli olarak yapılabileceği konuşuluyor.
Aşağıdaki tablo, aynı prim gününe ve kazanca sahip iki emeklinin, emeklilik yılına göre oluşan maaş farkını ve olası intibak etkisini simüle etmektedir. (Rakamlar piyasa ortalamaları ve uzman öngörülerine dayanır).
(Not: Rakamlar, prim kazançlarına göre kişiden kişiye değişebilir, tablo genel etkiyi göstermek içindir.)
“Ekonomi yönetiminin önündeki en büyük sınav, sadece enflasyonu düşürmek değil, gelir dağılımındaki bozulmayı tamir etmektir. Benim görüşüme göre; İntibak yasası bir ‘lütuf’ değil, matematiksel bir zorunluluktur. Piyasada gıda ve kira enflasyonu bu denli yüksekken, aynı primi ödemiş vatandaşların farklı maaş alması, sosyal dokuyu zedeler. Ancak gerçekçi olmak gerekirse; bütçeye getireceği devasa yük nedeniyle bu düzenlemenin ‘tek seferde’ değil, zamana yayılmış bir ‘iyileştirme takvimi’ ile gelmesi daha yüksek ihtimaldir. Emekli vatandaşlarımızın, ani bir toplu ödeme yerine, maaş bağlama oranlarının kalıcı olarak düzeltilmesine odaklanması, gelecekleri açısından daha kritiktir.”
Burada yer alan bilgi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yazıdaki hesaplamalar ve senaryolar, mevcut yasal mevzuat ve kamuoyuna yansıyan taslak çalışmalara dayalı öngörülerdir. Kesin sonuçlar, TBMM’den geçecek kanun metni ile belirlenecektir.
Tarım ve Orman Bakanlığı, yerli hayvancılığı destekleme programı kapsamında 2026 yılı “Anaç Manda ve Malak Desteği” başvuru ekranını erişime açtı. Üreticilere hayvan başına on binlerce lirayı bulan nakdi destek sağlanacak. Peki, şartlar neler ve başvurular nereye yapılacak? Türkiye’de manda popülasyonunu artırmak, genetik ıslahı sağlamak ve üreticiyi artan maliyetlere karşı korumak amacıyla her yıl verilen devlet […]
Ocak 2026 zammının ardından milyonlarca çalışanın gündeminde emeklilik dilekçesi var. SGK verilerine göre; 2000 öncesi, 2000-2008 arası ve 2008 sonrası girişliler için Aylık Bağlama Oranları (ABO) farklılık gösteriyor. İşte Şubat ayı itibarıyla dilekçe veren SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı mensuplarının karşılaşacağı tahmini maaş tablosu. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan son enflasyon verileri ve refah […]
Trafik sigortası ve kasko verileri üzerine yapılan son araştırmalar, sürücülerin korkulu rüyası olan gerçeği ortaya çıkardı. Araştırmaya göre belirli bir araç segmentini kullanan her 100 sürücüden yaklaşık 15’i kazaya karışıyor. İşte “en riskli” o araç grubu. Otomotiv veri şirketi carVertical ve sigorta kuruluşlarının küresel çapta yaptığı analizler, araç tercihinin kaza riskini doğrudan etkilediğini bir kez […]
3 Mart 2023’te çıkan EYT yasasıyla milyonlarca kişi emekli olurken, sigorta girişi 9 Eylül 1999 ve sonrası olanlar “1 günle” 17 yıl geç emekli olma riskiyle karşı karşıya kalmıştı. Beklenen “Kademeli Emeklilik” düzenlemesi için Ankara’da teknik çalışmaların başladığı sinyali verildi. Türkiye’nin sosyal güvenlik gündeminin en sıcak başlığı, şüphesiz ki 2000-2008 arası sigorta girişi olanların durumu. […]
Piyasalar ABD verisi öncesi nefesini tuttu. Gram altın 7.000 TL barajını aşarken, Kapalıçarşı’dan “stok sorunu” haberleri geliyor. Uzmanlar uyarıyor: Fiziki altında işçilik maliyeti can yakıyor, rota bankalara dönüyor. Altın fiyatlarında son haftalarda yaşanan sert dalgalanma yerini temkinli bir yükselişe bıraktı. Gram altın yeniden psikolojik sınır olan 7.000 TL’nin üzerine yerleşirken, küresel piyasaların gözü bugün ABD’den […]
BNP Paribas, merkez bankalarının rekor alımlarıyla altının yıl sonuna kadar 6.000 doları görebileceğini öngördü. Gümüşte ise rüzgar tersine dönüyor. Avrupa’nın finans devi BNP Paribas, piyasalardaki risk algısını değiştirecek bir rapor yayımladı. Banka stratejistlerine göre, küresel belirsizlik ve merkez bankalarının iştahı, altını yıl sonunda ons başına 6.000 dolar gibi iddialı bir seviyeye taşıyabilir. Piyasalarda gözler bir […]
